Stacja Morska Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego w Helu

 

Placówka jest terenowym kompleksem edukacyjno-badawczym Uniwersytetu Gdańskiego, który od początku swojego istnienia zajmuje się badaniami nad biologią i ekologią organizmów morskich oraz sposobami eksploatacji i ochrony żywych zasobów Morza Bałtyckiego. Jej dogodne położenie pozwala na prowadzenie wielu badań na obszarze dwóch wyraźnie różnych środowisk, jakimi są: Zatoka Pucka i rejon otwartego Morza Bałtyckiego.

Realizowana przez Stację Morską w Helu bieżąca ocena stanu kondycji ekologicznej obu akwenów jest możliwa poprzez prowadzenie monitoringu zjawisk, będących przedmiotem zainteresowań jej zespołu badawczego. Prowadzi on własne badania nad wieloma gatunkami, szczególnie zagrożonymi. Jej eksperymentalna i socjalna baza jest utrzymywana w stałej gotowości dla potrzeb grup badawczych z uczelni i instytutów całej Europy. Stacja stanowi krajowe centrum badań ssaków morskich, występujących w polskiej części Bałtyku.

 

 W ramach działalności badawczej placówki realizowanych jest szereg projektów o charakterze naukowym i edukacyjnym. Jednym z nich jest prowadzony od 2001 roku projekt restytucji fok szarych na południowym Bałtyku. W rehabilitacyjno-hodowlanej części placówki, zwanej helskim fokarium, żyje na stałe stado złożone z sześciu fok. Dzięki zapewnieniu możliwości zwiedzania helskiej placówki i obejrzenia treningu medycznego fok szarych, zespół jej pracowników stara się przygotować ludzi do zaakceptowania obecności tych zwierząt na polskim wybrzeżu. Trenerzy prowadzą badania stada hodowlanego, umożliwiające lepsze poznanie i zrozumienie biologii, ekologii oraz zachowań tego gatunku.

Na miejscu prowadzi się hodowlę fok i rehabilitację osobników chorych lub rannych. Co roku urodzone i uratowane młode foki są wypuszczane do morza. Wcześniej wyposaża się je w specjalne nadajniki. Z ich pomocą naukowcy śledzą trasy wędrówki fok, co pozwala na poszerzenie wiedzy na temat sezonowych zmian zasięgu ich występowania, wyboru żerowisk i miejsc odpoczynku. Ich wypuszczanie pomaga także w pewien sposób zrekompensować straty w naturalnych populacjach tych zwierząt, wynikające z nierozważnej działalności człowieka.

Od czerwca 2003 roku w ramach obiektu fokarium działa muzeum ze stałą ekspozycją dotyczącą trzech gatunków bałtyckich fok. Oglądając gabloty, plansze i filmy, goście dowiadują się wielu szczegółów o tych ssakach i ich relacjach z człowiekiem.

 

Oprócz fok ważnym obiektem badań tutejszych specjalistów są bałtyckie morświny. Ci bliscy krewniacy delfinów to jedyni przedstawiciele waleni na stale zamieszkujący Bałtyk, których lokalna populacja jest skrajnie zagrożona wyginięciem. Morświnom dedykowane są realizowane tu projekty zarówno międzynarodowe np. SAMBAH (Static Acoustic Monitoring of the Baltic Sea Harbour Porpoise) - Statyczny Monitoring Akustyczny Bałtyckich Morświnów (w ramach którego naukowcy, badają rozmieszczenie i preferencje siedliskowe tych ssaków) oraz krajowe jak współrealizowany wraz z WWF Polska projekt ,,Ochrona siedlisk ptaków i ssaków morskich”. W 2013r. otwarto ,,Dom Morświna”, muzeum dedykowane morświnom i innym waleniom odwiedzającym Bałtyk. Wewnątrz obiektu znajdują się gabloty oraz tablice zawierające informacje o biologii, wykorzystaniu morświnów, ich relacjach z człowiekiem, a także współczesnych problemach dotykających te zwierzęta, zamontowano również wielko-ekranowe telewizory, dzięki którym zwiedzający mogą obejrzeć filmy i animacje. Działania związane z badaniami i ochroną bałtyckich morświnów wspiera partner Stacji Morskiej IOUG grupa LOTOS

 

Poza tematyką bałtyckich ssaków helska placówka prowadzi monitoring ryb występujących w strefie brzegowej oraz rejestr rzadkich, a także obcych przedstawicieli ichtiofauny w polskiej strefie Morza Bałtyckiego. W centrum zainteresowania pracowników Stacji Morskiej leżą także problemy związane z podwodnym hałasem i jego wpływem na życie bałtyckich organizmów.

 

 Jednym z głównych celów helskiej placówki jest również kształcenie wysoko wykwalifikowanej kadry naukowej – przyszłych specjalistów, których potrzebować będzie gospodarka morska, administracja państwowa i samorządowa oraz sektor biznesowy Polski i Europy. Ponadto już od 14 lat sztandarowym projektem edukacyjnym instytucji jest „Błękitna Szkoła”, wspierana przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku i Fundację Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego. W zajęciach z ekologii Bałtyku i jego strefy przybrzeżnej biorą udział uczniowie z całej Polski i spoza granic naszego kraju. Corocznie „Błękitna Szkoła” ma około 4000 słuchaczy. Obok Stacji Morskiej działa sklepik fokarium. Dochody ze sprzedaży gadżetów zasilają konto programu ochrony bałtyckich ssaków.

 

Stacja Morska IOUG czynna jest dla interesariuszy przez 24 godziny na dobę, siedem dni w tygodniu.

 Więcej informacji na temat działalności Stacji Morskiej znajdziecie Państwo na:

www.hel.ug.edu.pl, www.fokarium.pl , www.morswin.pl, www.facebook.com/fokarium

 

Przypadki obserwacji fok można zgłaszać całodobowo, pod alarmowymi numerami telefonów Stacji Morskiej IO UG: 601-88-99-40 i 58-675-08-36.

 

Nasz serwis używa plików cookie do prawidłowego działania strony. Jeśli nie wyrażasz na to zgody, możesz wyłączyć obsługę plików cookie w ustawieniach przeglądarki internetowej.
Zamknij